أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
421
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
اموال تجّار به اين سوى و آن سوى مىرفتند و نياز به حراست چندانى نداشتند . اين در حالى بود كه پيش از آن مورد حملهء مفسدان و غارتگران بود . حسن بر اساس عادت اشراف از فرزند بزرگش كمك گرفت . وقتى او مرد ، از فرزند ديگرش ابوطالب كمك گرفت و او را با تأييد عثمانى شريك در كارها كرد . « 1 » غازى « 2 » از برخى از حكايات ظريف اين حكايت را نقل كرده است كه زمانى شيخ عبدالرزاق شيبى از وى اجازهء سفر به هند خواست . او بيت طغرايى را خواند كه گويد : چرا تو بر آنى تا در موجهاى دريا فرو روى ؟ براى تو همين آب ته ليوان هم كافى است . شيبى با شعرى از قصيدهاى خود را جواب داد : من تنها بخششى مىخواهم تا با كمك آن ، نياز كسانى را كه در سمت من هستند برآورده سازم . حسن سخن او را بسيار نيكو شمرده از آن خوشش آمد و هزار دينار به وى داد . در سال 967 شريف حسن با سپاهى كه شمار آن پنجاه هزار نفر بود ، به سوى نجد رفته به محاصرهء برخى از نواحى پرداخت . وى مدتى طولانى در آنجا ماند و به كشتن شمارى افراد و غارت اموال آنان پرداخت و چندين نفر از رؤساى آن را اسير و سپس زندانى كرد . آنان براى يك سال زندانى بودند و پس از آن كه مبالغى پرداخته حسن را راضى نمودند ، آنان را آزاد كرد . او محمد بن فضل را امير آنان كرد . « 3 » شريف حسن ، عبدالرحمن بن عبداللَّه بن عتيق حضرمى را به عنوان وزير خود معين كرد . « 4 » او در انجام كارهاى خلاف ، ظالمانهترين رفتار را داشت « 5 » و اين به شهرت خوب امير لطمهء بسيار زد .
--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . همان ؛ عنوان المجد فى تاريخ نجد ، ج 1 ، ص 32 . ( 4 ) . من در مطالعات خود به مورد وزارت پيش از اين دوره برنخوردهام . بسا اين از ابتكارات حسن باشد . ( 5 ) . در بارهء ابن عتيق و كارهاى ظالمانهء وى بنگريد : منائح الكرم ، ج 3 ، صص 435 - 443 . در آنجا قصيدهاى در شش صفحه در شرح قبايح و مظالم ابن عتيق آمده است . « ج »